Boommarter

Habitat

De boommarter leven voornamelijk in bossen. Als behendige klimmer en springer kan hij zijn leefgebied vanaf de grond tot in de boomtoppen benutten. De boommarter heeft een voorkeur voor oude bossen, waar voldoende boomholtes aanwezig zijn. Ze worden echter ze ook gevonden in andere typen bos, van verschillende leeftijden. Boommarters leven bijvoorbeeld ook in de jonge bossen van de Flevopolders en in moerasbossen in Overijssel en Utrecht. Ook kunnen boommarters zich handhaven in meer versnipperde landschappen, zolang er geschikte bosfragmenten en verbindende houtwallen aanwezig zijn.

Leefwijze

Boommarters leven solitair; enkel in de paartijd zijn mannetje en vrouwtje een paar dagen tezamen. Ze zijn vooral ’s nachts en in de schemering actief, maar vooral ’s zomers ook wel overdag. 

Boommarters hebben geurklieren op de zolen van hun achterpoten en op de buik. Maar ook bij de mondhoeken en de anus. Ze laten bewust geuren achter ter markering van hun territorium.

De boommarter is vooral een opportunistische voedselzoeker, die binnen het territorium zijn eten bij elkaar scharrelt en eet wat beschikbaar is en makkelijk te bemachtigen. Het zijn ook goede jagers, die als enige zoogdier in staat zijn een eekhoorn door de boomkruinen te achtervolgen en te vangen. Hierbij kunnen ze meterslange luchtsprongen maken. Als ze hierbij vallen landen ze altijd op hun poten. Deze energieverslindende jacht behoort echter niet tot de dagelijkse routine. 

Bij het klimmen in bomen grijpt een boommarters zich met z’n nagels vast in de schors en ‘hupt’ met schokkende bewegingen vanuit de achterpoten omhoog.

Boommarters kunnen goed zwemmen.

Voedsel

Het dieet van boommarters is gevarieerd en bestaat uit vogels, eieren, kleine zoogdieren (van muis tot konijn) en insecten, waaronder hommel- en wespenbroed. Daarnaast eet hij aas en af en toe een eekhoorn. In de nazomer en herfst eet de boommarter veel bessen en vruchten.

Territorium en leefgebied

Volwassen boommarters zijn territoriaal naar soortgenoten van hetzelfde geslacht, en territoria van dieren van hetzelfde geslacht overlappen elkaar niet of nauwelijks. Wel is er overlap tussen het territorium van een mannetje en die van (vaak enkele) vrouwtjes.

De leefgebieden van boommarters kunnen sterk variëren in grootte, van 50 tot 2860 ha. Die van mannetjes zijn doorgaans tot ca. 1000 ha groot, die van vrouwtjes zijn gemiddeld de helft kleiner. ’s Nachts worden afstanden van 2 tot 7 km afgelegd, maar mannetjes leggen wel eens afstanden af van 10 tot 20 km per nacht.

Verblijfplaats

Boommarters kiezen hun rustplaatsen vaak in boomholten, konijnen-, vossen of dassenholen, tussen boomwortels of onder takkenbossen. Nesten zitten vaak in oude spechten- of eekhoornholen, regelmatig in inrottigsholten en soms in gebouwen die in of aan de rand van het bos staan. Boommarters maken meestal niet zelf een hol maar passen een bestaand nest aan.

Voortplanting

De paartijd is van juli tot half augustus. De verlengde draagtijd duurt 8 tot 10 maanden. Na de bevruchting deelt de eicel zich een aantal maal en gaat dan in een rustfase. Pas rond januari nestelt de eicel zich in de baarmoederwand en vanaf eind februari - maart ontwikkelt het embryo zich verder. De jongen worden eind maart tot eind april geboren. Het aantal jongen varieert van 1 tot 5. Aanvankelijk zijn de jongen nog blind en kaal. Na 5 weken gaan de ogen open en gaan ze de buitenwereld verkennen. Aan het einde van de zomer zijn de jongen net zo groot als hun moeder, maar hun vacht blijft nog een poosje lichter van kleur en wolliger dan die van een volwassen dier. Vanaf september leven ze zelfstandig. Mannetjes zijn na 2 jaar geslachtsrijp, vrouwtjes na 3 jaar.

Leeftijd

In gevangenschap kunnen boommarters meer dan 20 jaar oud worden. In het wild worden ze maximaal 9-11 jaar. Uit onderzoek in Polen kwam dat naar schatting slechts 9 % van de boommarters hun vijfde jaar haalden.

Natuurlijke vijanden

De boommarter kent in Nederland geen natuurlijke vijanden.