Verkennend onderzoek voor monitoring van de bosvleermuis
De Zoogdiervereniging heeft in het kader van het programma Vleermuisonderzoek energietransitie aan Bionet Natuuronderzoek gevraagd methodes te testen om de populatie bosvleermuis (Nyctalus leisleri) te kunnen monitoren. Dit in het kader van de ontwikkeling van een monitoringsprogramma waarmee idealiter de staat van instandhouding kan worden bepaald. In juni en juli 2023 is hiervoor simultaan veldonderzoek uitgevoerd van de bosvleermuis in de bosgebieden Landgoed Aerwinkel en De Doort, twee Limburgse bosgebieden met bekende bosvleermuiskraamverblijven.
Vooraf werd gesimuleerd hoe een groep van 40 en 60 adulte vrouwen bosvleermuis met hoeveel zenders alle kraamverblijven gevonden het best gevolgd kan worden. Tijdens het veldwerk zijn 21 gevangen dieren voorzien van een VHF zender, verdeeld over de bovengenoemde twee bosgebieden. De bosvleermuizen zijn vervolgens tien dagen uitgepeild waarbij de verblijfplaatsen zijn vastgesteld. Van gevonden verblijfplaatsen is dagelijks geïnventariseerd of er invlieggedrag werd waargenomen en, in dit geval, zijn ‘s avonds de aantallen uitvliegende bosvleermuizen geteld.
In de tien dagen onderzoek werden 29 in gebruik zijnde verblijfplaatsen gevonden; 14 in Aerwinkel en 15 in De Doort. Het aantal uitvliegers per verblijfplaatsen lag tussen de 20-75 dieren bij Aerwinkel en 2-157 dieren bij De Doort. Er zijn geen nieuwe kraamverblijven gevonden door zwermgedrag.
De resultaten laten zien dat bosvleermuizen vaak van verblijfplaats wisselen, soms dagelijks. De gevolgde dieren die tot één kraamkolonie behoren gebruiken in tien dagen 14-15 verschillende bomen als verblijfplaats Daardoor is het (opnieuw) vinden van hun verblijfplaatsen erg lastig. Indien deze methode grootschalig ingezet zou worden, zouden 5 of meer dieren per kraamkolonie voorzien moeten worden van een zender en dan meer dan vijf dagen geteld moeten worden om mogelijk een representatief aantal dieren van een kraamkolonie te tellen. We concluderen en bevelen aan dat de al succesvol beschreven mark-recapturemethodes in Duitsland voor de monitoring van Bosvleermuis een robuustere methode is.
